Տվյալների ստուգում

Այս կայքն ասում է ձեզ, թե որ օրը որքան արժեր գինին և ինչ ընկերություն է կանգնած պիտակի հետևում։ Սովորաբար դա ստիպված ես լինում ընդունել խոսքով․ ցանկացած կայք կարող է հետո լուռ ուղղել թիվը կամ մեղմել արտադրողի մասին ասվածը, և ոչ ոք դա չի նկատի։

Մենք արել ենք այնպես, որ մեզ մոտ այդպիսի հնարավորություն չլինի։ Ամեն գիշեր մեր գրանցած ամեն ինչ սեղմվում է նշանների մեկ կարճ տողի՝ ծածկագրային դրոշմի մեջ, որն ամբողջությամբ փոխվում է, եթե թեկուզ մեկ գրառման մեկ թվանշանը փոխվի։ Այդ տողը հրապարակվում է կայքից դուրս՝ այնտեղ, որտեղ մենք այլևս չենք հասնի։ Ուստի եթե փոխենք երեկվա գինը կամ երեկվա եզրակացությունը գինեգործարանի մասին, դրոշմը կդադարի համընկնել, և դա կտեսնի ցանկացած մեկը։

Այստեղ մերը ոչինչ չենք հորինել։ Դրոշմը ամրագրվում է Bitcoin-ի բլոկչեյնում OpenTimestamps-ի միջոցով՝ բաց ստանդարտ, որով արդեն տասը տարի թվագրում են փաստաթղթեր, արխիվներ և գիտական աշխատանքներ․ նույն հնարքի՝ Մերքլի ծառի վրա են հենվում այն վկայագրերը, որոնցով դիտարկիչը իսկական կայքը տարբերում է կեղծից։ Եվ այն ծրագիրը, որով դա ստուգվում է, նույնպես մերը չէ․ այն ազատ է և մեր դրոշմները կարդում է ճիշտ այնպես, ինչպես ցանկացած ուրիշինը։

Ինչ է սա տալիս ձեզ․ երբ էջում գրված է, որ գինը կես տարում ընկել է կամ որ ընկերությունը մարտին իջեցրել ենք, դա կարելի է ստուգել, այլ ոչ թե հավատալ խոսքին։ Իսկ իր կատեգորիայի հետ չհամաձայն գինեգործարանը վիճում է թվագրված որոշման, այլ ոչ թե բազայի դաշտի հետ, որը մենք ազատ ենք ուղղել հենց վեճի ընթացքում։

Սա ապացուցում է մեկ բան և ոչ ավելին․ մենք հենց սա գիտեինք հենց այդ օրը։ Փաստը դրանից ճշմարիտ չի դառնում․ մեր գրանցած գինը կարող էր հենց խանութի կատալոգի սխալը լինել, իսկ դասակարգումը կարող է հենվել ոչ լրիվ աղբյուրների վրա։ Այստեղ պաշտպանված է մեր պնդումների պատմությունը, այլ ոչ թե դրանց ճշտությունը։